Tek Satıcılık Sözleşmeleri’nde Tazminat Sorumluluğu

Tek Satıcılık Sözleşmesi Nedir?

Taraflar arasında yapılan bir sözleşme ile, belirli bir bölgede üreticinin mallarının satışı için taraflardan birine münhasır (tek) yetki verilmesi hâlinde, bu sözleşmenin tek satıcılık sözleşmesi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği önem taşır.

Tek Satıcılık Sözleşmesinin Tanımı

Tek satıcılık sözleşmesi; doktrin ve Yargıtay kararlarında, üretici ile tek satıcı arasındaki hukuki ilişkiyi düzenleyen, sürekli nitelikte bir çerçeve sözleşme olarak tanımlanmaktadır.

Bu sözleşme kapsamında:

• Üretici, mallarının tamamını veya bir kısmını belirli bir bölgede yalnızca tek satıcıya göndermeyi,

• Tek satıcı ise bu malları kendi adına ve hesabına satarak satışların artırılması için faaliyette bulunmayı

taahhüt eder.

Tarafların Yükümlülükleri

Tek satıcılık sözleşmesi, hem üreticiye hem de tek satıcıya çeşitli yükümlülükler yükler. Bu yükümlülüklerin en önemlisi, üreticinin başkasına satış yapmama borcudur.

Aksi kararlaştırılmadıkça:

• Tek satıcı, belirlenen bölgede sözleşme konusu malların satışı konusunda münhasır yetkilidir.

• Üretici ise bu bölgede doğrudan veya dolaylı olarak başkalarına satış yapmamayı taahhüt eder.

Yükümlülüğün İhlali ve Tazminat Sorumluluğu

Üreticinin, tek satıcının münhasır yetkisini ihlal ederek sözleşme bölgesinde doğrudan satış yapması hâlinde, tazminat sorumluluğu doğar. Yargıtay uygulamaları da bu yöndedir.

Yargıtay Kararları Ne Diyor?

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi – 11.10.2001 Tarihli Karar

Yargıtay, tek satıcılık sözleşmesi bulunan hâllerde, üreticinin sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça tek satıcının bulunduğu bölgede doğrudan satış yapamayacağını kabul etmiştir. Bu yükümlülüğün ihlali hâlinde, tek satıcının üreticiden tazminat talep edebileceği açıkça belirtilmiştir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi – 19.12.2018 Tarihli Karar

Bu kararda Yargıtay, distribütörlük (tek satıcılık) sözleşmesi kapsamında üreticinin, sözleşme bölgesindeki satışlarını yetkili satıcı üzerinden yapması gerektiğini vurgulamış; doğrudan satış yapılması nedeniyle doğan komisyon ve prim kayıplarının tazmin edilmesi gerektiğine hükmetmiştir.

Sonuç olarak, taraflar arasında bir tek satıcılık sözleşmesi kurulmuşsa, üreticinin sözleşme bölgesinde satış yapmama yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu yükümlülüğün ihlal edilmesi durumunda, tek satıcının üreticiden tazminat talep etmesi mümkündür.

Konuya ilişkin daha ayrıntılı bilgi almak ve hukuki danışmanlık hizmeti için Kardelen Hukuk Bürosu’na, bu sitenin iletişim bölümünde yer alan form aracılığıyla ya da telefon ve e-posta yoluyla ulaşabilirsiniz.